De Nederlandse energievoorziening staat onder druk. Geopolitieke spanningen, netcongestie en de noodzaak om de klimaatdoelen te halen maken ons energiesysteem kwetsbaar. Omdat de vraag naar energie grotendeels inelastisch is, leidt een klein tekort al snel tot forse prijsstijgingen. Dat merken we nu opnieuw: voor de tweede keer in vijf jaar lopen de energieprijzen scherp op.
Tegelijkertijd zit Nederland op slot. Door de stikstofcrisis zit een forse rem op nieuwe projecten, zelfs wanneer ze bijdragen aan het verminderen van uitstoot. Dat heeft directe gevolgen: energie en grondstoffen worden duurder, bedrijven kunnen nauwelijks investeren en de economie verliest aan kracht. Juist in deze context is een realistische en effectieve energieroute nodig. Groen gas kan daarin een rol spelen omdat het direct inzetbaar, schaalbaar en daardoor heel effectief is.
Nu de gaswinning in Groningen wordt afgebouwd, is Nederland steeds afhankelijker geworden van import en daarmee van internationale prijsschommelingen en geopolitieke risico’s. Energie-autonomie is geen ideologische wens, maar een economische noodzaak. Groen gas wordt geproduceerd uit binnenlandse afval- en reststromen en vermindert de behoefte aan fossiel aardgas uit het buitenland. Meer eigen productie betekent stabielere prijzen en meer veerkracht.
Daar komt bij dat netcongestie verdere elektrificatie belemmert. Huishoudens en bedrijven lopen letterlijk vast. Groen gas biedt hier een onderschat voordeel; het is niet alleen de goedkoopste optie om de gebouwde omgeving te verduurzamen maar het kan ook nog eens worden vervoerd via de bestaande gasinfrastructuur en direct worden ingezet. Bovendien levert elke kilowattuur elektriciteit die wordt gebruikt voor de productie van groen gas 10 kilowattuur aan bruikbare energie op. Daarmee ontlast groen gas het elektriciteitsnet en vergroot het de flexibiliteit van het energiesysteem.
Nederland hoeft het ook niet helemaal alleen te doen. In Europa is veel organisch materiaal zoals mest, gft-afval, rioolslib en landbouwresten beschikbaar. Adviesbureau Guidehouse concludeerde recent dat Europa voldoende biogrondstoffen heeft om tot wel 200 BCM groen gas te maken. Dat is meer dan dat we nu in Europa in de vorm van LNG importeren.
Ook mest speelt hierin een rol. Hoewel de veehouderij krimpt, wordt nog steeds slechts een fractie van de beschikbare mest benut voor groen gas. Door mest snel uit de stal te halen of te conserveren, stoppen stikstof- en broeikasgasemissies vrijwel direct. De opbrengst is drievoudig: meer groen gas, een beter stalklimaat en een circulaire meststof die kunstmest vervangt. Stikstofreducties van 40 procent of meer zijn haalbaar.
Groen gas kan dus op meerdere plekken bijdragen om van de energietransitie een succes te maken maar dan moeten we nu wel beginnen. Met de bijmengverplichting heeft de overheid een belangrijk instrument in handen om deze ontwikkeling te versnellen. Groen gas versterkt het verdienvermogen van agrarische ondernemers, verlaagt milieudruk en maakt Nederland minder afhankelijk van buitenlandse energie. Groen gas is daarmee geen niche-oplossing, maar een strategische pijler onder een robuust, betaalbaar en toekomstbestendig energiesysteem.
In de uitzending van het NOS-journaal van zondag 27 april, werd aandacht besteed aan de productie van groen gas in Nederland. Hierin staat de bijmengverplicht staat centraal, minder afhankelijkheid van import uit het buitenland en de vraag wat groen gas verandert aan de toekomstige energieprijs. Kijk het item terug vanaf minuut 8:40 via deze link: NOS Journaal | NPO Start
